Hoe ziet de toekomst van de zorgverzekeringssector eruit? Zal de marktwerking de concurrentie tussen zorgverzekeraars bevorderen, of zullen ze de handen juist ineenslaan? Dat is het onderwerp van “De zorgverzekeraar: vis in het water?!”, een onderzoek van het Atos Consulting Trends Institute. In dit onderzoek, uitgevoerd met medewerking van een aantal vertegenwoordigers van de zorgverzekeraarssector, analyseert Atos Consulting vier toekomstscenario’s. Conclusie: de meest waarschijnlijke mogelijkheden zijn het scenario van optimale marktwerking en dat van de oligopolie, waarbij de markt wordt beheerst door een beperkt aantal zorgverzekeraars.

Toekomst hangt af van premiesetting en fusies

Het antwoord op de vraag of de zorgverzekeringsmarkt straks een oligopolie is of een concurrerende markt hangt voor een belangrijk deel af van twee factoren die het gezicht van de toekomstige markt bepalen. Enerzijds is dat de mate van (prijs)concurrentie bij de vaststelling van de nominale premie voor het komende jaar. De premiebepaling 2008 wordt in elk geval complex, mede als gevolg van wijzigingen in het basispakket. Anderzijds wordt de richting van de markt aangegeven door het oordeel van de Nederlandse mededingingsautoriteit (Nma) over de voorgenomen fusies tussen zorgverzekeraars. Als die doorgaan, ontstaan drie grote marktpartijen die gezamenlijk driekwart van de markt in handen hebben. Het zijn onzekerheden die het voor zorgverzekeraars niet makkelijk maken om hun strategie te bepalen. 

• Scenariomethodiek; het toepassen van de scenariomethodiek biedt houvast in een transformerende markt. Er is sprake van een concentratietendens aan zowel de, zorgverzekeringszijde, zorgaanbiederszijde als de klantzijde. De collectiviteitsgraad steeg van 30% in 2005 tot ruim 55%. 
• Concurrentie of consolidatie? In het scenario van de optimale marktwerking is veel concurrentie en ontwikkelen zorgverzekeraars ondernemerschap, in het bijzonder op het gebied van zorginkoop. Zorgverzekeraars moeten echter ook rekening houden met een toekomstscenario waarin juist sprake is van onvolkomen concurrentie. Door een verdergaande consolidatie van de zorgverzekeringsmarkt blijft in dat geval een beperkt aantal zorgverzekeraars over, in een marktsituatie die is te typeren als een oligopolie.